Voorlopige aanslag: waarom je er als zzp'er een wilt, en hoe je hem regelt

Een werknemer merkt weinig van de inkomstenbelasting: de werkgever houdt loonheffing in en het nettoloon is wat overblijft. Als zzp'er heb je die tussenlaag niet. Je klanten betalen je factuur bruto, en de belasting over je winst komt pas na je aangifte, vaak meer dan een jaar later, als één bedrag. Een voorlopige aanslag haalt dat bedrag naar voren en knipt het in stukken.

Wat een voorlopige aanslag is

Een voorlopige aanslag is een schatting vooraf van de inkomstenbelasting over het lopende jaar. De Belastingdienst maakt die schatting, of jij vraagt hem zelf aan op basis van je verwachte winst. Je betaalt het bedrag gedurende het jaar, in maximaal 11 maandelijkse termijnen of in één keer. De eerste termijn moet binnen een maand na de datum op de aanslag binnen zijn.

Na je aangifte volgt de definitieve aanslag. Daarin verrekent de Belastingdienst wat je al via de voorlopige aanslag hebt betaald. Heb je te veel betaald, dan krijg je het verschil terug. Heb je te weinig betaald, dan betaal je bij. Die definitieve aanslag komt uiterlijk drie jaar na afloop van het belastingjaar.

De betalingskorting voor wie de voorlopige aanslag in één keer betaalde, bestaat sinds 1 januari 2024 niet meer. In termijnen betalen kost je dus niets extra.

Waarom je hem als zzp'er wilt

• Geen grote rekening ineens. Zonder voorlopige aanslag betaal je de belasting over 2026 pas in 2027, na je aangifte. Loopt je zaak goed, dan valt in dat jaar bovendien de voorlopige aanslag over 2027 op de mat. Twee aanslagen in één jaar is precies wat de Belastingdienst met een voorlopige aanslag wil voorkomen.
• Minder belastingrente bij uitstel. Doe je aangifte vóór 1 mei en neemt de Belastingdienst je cijfers ongewijzigd over, dan betaal je geen belastingrente. Krijg je uitstel, bijvoorbeeld via je boekhouder, dan rekent de Belastingdienst meestal wél rente over het bedrag dat je nog moet betalen, vanaf 1 juli na het belastingjaar. Die rente is 5% in 2026; over 2025 was het 6,5%. Wat je via een voorlopige aanslag al hebt betaald, telt daarin niet mee.
• Discipline. Het geld gaat elke maand weg. Het staat niet een jaar lang op je rekening, waar het andere plannen aantrekt.

Ook de bijdrage Zvw

Als zzp'er betaal je zelf de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet over je winst. In 2026 is dat 4,85% over maximaal € 79.409 aan inkomen. Die bijdrage komt met een aparte aanslag Zvw, en ook daarvoor kun je een voorlopige aanslag krijgen. Reken hem mee als je bepaalt hoeveel je apart zet.

Ongevraagd een voorlopige aanslag gekregen?

Heb je vorig jaar aangifte gedaan met winst uit onderneming, dan stuurt de Belastingdienst je aan het begin van het jaar vaak uit zichzelf een voorlopige aanslag. Die is gebaseerd op je vorige aangifte: de aanslag over 2026 bijvoorbeeld op je aangifte over 2024. Had je een voorlopige aanslag over 2025, dan loopt die automatisch door in 2026.

Controleer de gegevens altijd. Verwacht je dit jaar duidelijk meer of minder winst, wijzig dan het bedrag. Anders betaal je nu te veel, of straks in één keer bij.

Zelf aanvragen of wijzigen

Je vraagt een voorlopige aanslag aan of wijzigt hem in Mijn Belastingdienst, met je DigiD, via het formulier Verzoek of wijziging voorlopige aanslag. Het formulier voor een jaar staat klaar vanaf 1 december van het jaar ervoor. Je vult je verwachte winst uit onderneming in, plus je overige inkomen en aftrekposten. Het formulier rekent de aanslag uit.

• Tot wanneer. Meestal kun je tot 1 mei van het volgende jaar een voorlopige aanslag aanvragen of wijzigen. Heb je al aangifte gedaan over dat jaar, dan kan het niet meer. Dan regelt de definitieve aanslag het.
• Tussentijds wijzigen mag altijd, zo vaak als nodig. Blijkt halverwege het jaar dat je winst hoger uitvalt, dan pas je de aanslag aan. De resterende termijnen worden herrekend.
• Kun je een termijn niet betalen? Vraag dan uitstel van betaling aan bij de Belastingdienst. Wacht daar niet mee tot de aanmaning.

Heb je een boekhouder, dan kan die dit voor je doen.

Hoeveel moet je schatten?

De aanslag draait om één getal: je verwachte winst over het jaar. Zo kom je van winst naar belasting:

1. Neem je verwachte winst: omzet min kosten, over het hele jaar.
2. Trek de ondernemersaftrek af. Voor de meeste zzp'ers is dat de zelfstandigenaftrek van € 1.200 (2026), plus de startersaftrek als je die hebt.
3. Trek daar 12,7% mkb-winstvrijstelling van af.
4. Over de rest betaal je in 2026 35,75% tot € 38.883, 37,56% daarboven tot € 78.426 en 49,50% over wat daar nog boven zit, min de heffingskortingen waar je recht op hebt.
5. Tel de bijdrage Zvw van 4,85% over je winst erbij.

Hoeveel dat per saldo is, hangt sterk af van je winst. Door de heffingskortingen betaalt een starter met een kleine winst relatief weinig. Boven de € 78.426 loopt het op tot bijna de helft van elke extra euro. Een werkbare gewoonte: zet van elke betaalde factuur een vast percentage op een spaarrekening, en controleer elk kwartaal met de stappen hierboven of dat percentage nog klopt. Wil je het precies weten, dan is het formulier van de Belastingdienst of je boekhouder de plek.

Wat billey voor je doet

• Je verwachte winst schat je met het rapport Winst & verlies onder Rapportages. Kies het lopende jaar en kijk naar het Nettoresultaat. Reken dat om naar een heel jaar: een resultaat over drie kwartalen deel je door drie en vermenigvuldig je met vier. Dat bedrag gebruik je als winst in het formulier.
• ⚠️ billey berekent geen inkomstenbelasting en geen voorlopige aanslag. billey kent je heffingskortingen, je overige inkomen en je privéaftrekposten niet. De schatting maak je in het formulier van de Belastingdienst of met je boekhouder.
• Betaal je de aanslag van je zakelijke rekening, dan is dat een privéopname, geen kostenpost. Inkomstenbelasting en de bijdrage Zvw gaan over jou als persoon, niet over de zaak. Boek de banktransactie als privéopname. Zie Privéopnames en privéstortingen.
• Wat je in de aangifte zelf invult en waar die cijfers in billey staan, lees je in Je winst invullen in de aangifte.

Bron: Waarom krijg ik een voorlopige aanslag 2026? — Belastingdienst · Tot wanneer kan ik een voorlopige aanslag aanvragen of wijzigen? — Belastingdienst · Hoe betaal ik mijn voorlopige aanslag? — Belastingdienst · Is het verstandig een voorlopige aanslag aan te vragen? — Belastingdienst · Belastingrente betalen bij inkomstenbelasting — Belastingdienst · Overzicht percentages belastingrente — Belastingdienst · Percentages inkomensafhankelijke bijdrage Zvw — Belastingdienst · Box 1: uitleg en tarieven — Belastingdienst